Aardwarmte = Geothermie

Duurzame warmte uit de ondergrond

Waarom aardwarmte?

Aardwarmte, ook wel geothermie genoemd, is duurzame warmte uit de ondergrond die lokaal gebruikt kan worden voor de verwarming van huizen, kantoren, kassen en industrie. De Nederlandse ondergrond bevat veel potentieel voor het winnen van aardwarmte: in de bodem zit warm water opgeslagen tussen gesteentelagen. Dit warmte water kan opgepompt worden en vervolgens kan de warmte worden gebruikt.

De temperatuur in de bodem, en dus ook de temperatuur van het water in de bodem, loopt op met de diepte: hoe dieper hoe warmer. Elke kilometer stijgt de temperatuur met ongeveer 30 graden Aardwarmte is een energiebron waarbij nauwelijks CO2-emissies vrijkomen en draagt daarom bij aan de verduurzaming van de Nederlandse energiehuishouding.

Wereldwijd is de productie van elektriciteit uit aardwarmte het belangrijkste en meest verspreid, gevolgd door de warmtelevering aan woningen (stadsverwarming). In Nederland wordt aardwarmte vooral ingezet voor de verwarming van kassen. Dankzij de eerste Nederlandse operators, onmisbare pioniers in een periode waarin aardwarmtewinning in Nederland nog niet bewezen was, is aardwarmte inmiddels een bewezen duurzame warmtebron voor de glastuinbouw. Nieuwe afnemers vanuit de gebouwde omgeving en de industrie komen steeds meer in beeld, maar glastuinbouwgebieden vormen voor aardwarmte nu nog het belangrijkste marktsegment. 


Veelgestelde vragen

Hieronder lichten wij een aantal actuele onderwerpen toe. Voor meer algemene vragen over aardwarmte verwijzen wij u graag door naar de veelgestelde vragen van Platform Geothermie.

In mei 2018 is het ‘Masterplan Aardwarmte in Nederland’ verschenen waarin niet alleen de potentiële groei van de sector is beschreven, maar ook de noodzakelijke voorwaarden daarvoor. Veiligheid en de perceptie daarvan zijn daarbij zeer belangrijk. De uitvoering van het Masterplan is in volle gang.

De operator van een aardwarmteput gebruikt verschillende manieren om de goede werking van de put decennialang te waarborgen. Die manieren variëren van intensieve monitoring van de integriteit van de putten, het toedienen van de laagst mogelijke dosis corrosieremmer tot aan sensoren die de samenstelling van het opgepompte water continu monitoren. Op basis van deze continue monitoring wordt een accuraat beeld gevormd van de veiligheid rondom de warmteproductie en waar nodig ingegrepen om deze te borgen.

Aardwarmte heeft tijd nodig voor acceptatie als nieuwe duurzame energiebron in onze maatschappij. Zorgen van andere ondergrondgebruikers, zoals die van de drinkwatersector, zijn in de sector bekend. In een open samenwerking met de drinkwaterbedrijven wordt onderzoek gedaan naar het effect van geothermie op de grondwaterhuishouding in de ondergrond en de monitoring daarbij. Meer informatie over grondwater en geothermie is te vinden in de factsheet Geothermie en grondwater 

In onze ondergrond zijn van nature breuken aanwezig. Tijdens het boren naar aardwarmte kan zo’n breuk als het ware ‘geactiveerd’ worden en dat kan leiden tot een trilling of aardbeving. De krachten die worden uitgeoefend tijdens het boren zijn van zichzelf zo klein, dat de kans dat dit tot een voelbare aardbeving leidt erg klein is. In gebieden waar meer breuken aanwezig zijn moet extra worden opgelet. Hier wordt altijd rekening mee gehouden bij de locatiekeuze en het ontwerp van de put. SodM controleert de gegevens en het ontwerp. Meer informatie is te vinden in de factsheet Geothermie en seismiciteit van het platform geothermie.

De ideale inpassing van aardwarmte in Nederland vraagt zowel bovengronds als ondergronds aandacht. Deze planmatige inpassing komt alleen goed tot stand in een samenwerking tussen regionale overheden, het Rijk, omwonenden en geothermie operators. In de ontwikkeling van Regionale Energiestrategieën (RES) moet zoveel mogelijk met de verschillende belangen rekening worden gehouden.

De operators zijn zich erg bewust van haar verantwoordelijkheid en is daarom met alle betrokkenen in structureel gesprek over doelmatige maatregelen. Naast het Ministerie van EZK en SodM zijn ook provincies, gemeenten en EBN gesprekspartners (EBN is Energie Beheer Nederland, een staatsbedrijf met jarenlange ervaring in de opsporing en winning van olie en gas).


Meer informatie

Voor meer informatie over aardwarmte verwijzen wij u graag door naar Platform Geothermie

Andere interessante sites over aardwarmte:

Hoe werkt AardwarmteKas Als EnergiebronGlastuinbouw Nederland.